Startpagina Support-EAM

Startpagina IST

Web
Accessibility
Evaluation
Curriculum

Startpagina

Webtoegankelijkheid in Europa

Wijze waarop mensen met een functiebeperking het web gebruiken

Evaluatiemethode

Validatieprogramma en kwaliteitswaarmerk voor webtoegankelijkheid

en | de | es | fr | nl

Wijze waarop mensen met een functiebeperking het web gebruiken

Disclaimer

NB: Lees de volgende disclaimer aandachtig voordat u dit Curriculum of delen van het Curriculum leest of gebruikt.

Overzicht

Inleiding

Gebruikers met een functiebeperking en senioren kunnen problemen ondervinden bij de toegang tot content op het World Wide Web. Deze problemen kunnen echter worden opgelost door gebruik te maken van een aantal hulptechnologieën. Een hulptechnologie kan worden gedefinieerd als elk willekeurig product, instrument, machine of technisch systeem dat wordt gebruikt door iemand met een functiebeperking om de effecten van de functiebeperking bij toegang tot webcontent te voorkomen, compenseren, controleren, verlichten of neutraliseren. Dergelijke hulptechnologieën vergemakkelijken interactieprocessen en het openen van webcontent en zorgen er daarnaast ook voor dat de gebruikte browserprogramma's ten volle kunnen worden benut.

Een webbrowser is een softwaretoepassing waarmee de gebruiker via internet verschillende soorten documenten kan downloaden, weergeven of uitvoeren vanaf webservers over de hele wereld: hypertext-documenten (HTML, XHTML, XML), afbeeldingen (JPG, PNG, GIF, etc.), videoclips (WMA, AVI, etc.), geluidsbestanden (MIDI, MP3, etc.), animaties (Flash, SVG, etc.) en verschillende andere programma's (Java, JavaScript en overige).

Met de huidige browsers kan content van webservers niet alleen worden geïnterpreteerd om het op de juiste wijze weer te geven, maar wordt met de browsers ook een breed scala aan mogelijkheden geboden om webcontent af te stemmen op de voorkeuren van de eindgebruiker. In het geval van mensen met een functiebeperking spelen de aanpassingsmogelijkheden van de browser een bepalende factor in het verkrijgen van toegang tot webcontent. Daarom is de zorgvuldige keuze van een browser en de voordelen van de technische mogelijkheden ervan van invloed op de uiteindelijke functie van de toepassing.

Voor bepaalde webgebruikers is de juiste keuze van browsersoftware echter niet genoeg. De browsersoftware moet dan verder worden aangevuld met hulptechnologieën (screenreaders, schermvergrotingssoftware, brailleleesregels, spraakherkenningssoftware, etc.) waarmee deze gebruikers op een effectieve manier toegang krijgen tot de met de browser opgehaalde gegevens.

Dankzij hulptechnologieën zijn mensen met een functiebeperking in staat om webcontent te verwerken (mits deze webcontent toegankelijk is) zonder dat hun beperking hen hindert bij de toegang tot deze informatie.

Doelstellingen

De voornaamste doelstellingen van deze module zijn de volgende:

Inhoud

Mensen met een functiebeperking

In de Disability Discrimination Act 1995 ([DDA]), een wet van het Britse parlement, wordt een functiebeperking als volgt gedefinieerd:

Iemand heeft een functiebeperking als hij of zij een fysieke of mentale beperking heeft die een wezenlijk en nadelig effect heeft op de lange termijn op zijn of haar mogelijkheden om normale dagelijkse activiteiten uit te voeren.

Er zijn vijf groepen van meest voorkomende functiebeperkingen: visuele, auditieve, fysieke, taalgerelateerde en cognitieve / neurosensorische beperkingen.

Visuele beperkingen

Visuele functiebeperking kan in intensiteit variëren van kleurenblindheid (moeite met het onderscheiden van kleur) tot beperkt gezichtsvermogen of totale blindheid.

Als u problemen ondervindt in het onderscheiden van kleur betekent dit dat het oog niet reageert op bepaalde kleuren. Zo kan iemand bijvoorbeeld moeite hebben om rood van groen of geel van blauw te onderscheiden. Vanwege dit probleem zouden webdesigners content niet mogen coderen of informatie mogen opnemen die alleen via kleur kan worden herkend, bijvoorbeeld het gebruik van rode velden in een formulier van een toepassing om daarmee aan te geven dat die velden verplicht moeten worden ingevuld.

Omdat een visueel gehandicapte iemand is van wie het gezichtsvermogen, na behandeling en/of herstel, niet kan worden verbeterd en op een normaal niveau kan worden gebracht voor het lezen van tekst zonder dat daarvoor een speciale lichtintensiteit of tekstvergroting nodig is. Er bestaan verschillende soorten visuele beperkingen zoals tunnelvisie, verlies van centraal zicht, troebel zicht en andere aandoeningen. Gebruikers met een visuele beperking maken meestal gebruik van vergrotingssoftware om een deel van het scherm te vergroten, anderen geven er de voorkeur aan om daarnaast ook een screenreader te gebruiken. Tevens kunnen ze gebruik maken van de faciliteit die sommige browsers bieden om het lettertype te vergroten, mits de ontwikkelaar van de website in kwestie relatieve tekstgrootte op de pagina heeft gebruikt.

Blindheid houdt wezenlijk en onherstelbaar verlies in van het gezichtsvermogen van beide ogen. Blinden surfen normaal gesproken op het web door middel van een screenreader ([WIKI-SCREENREADER]) waarmee de content van het scherm hardop aan de gebruiker wordt voorgelezen of deze informatie wordt doorgegeven aan een brailleleesregel. De screenreader is echter pas effectief als de contentdesigner de juiste opmaak (voor kopteksten, lijsten, hyperlinks, etc.) en alternatieve tekst voor grafische content heeft gebruikt.

Auditieve beperkingen

Er zijn een aantal auditieve beperkingen die variëren van slechthorendheid tot gedeeltelijke of complete doofheid.

Slechthorendheid kan worden opgelost met geluidsversterkers.

Doofheid is een auditieve beperking die door de ernst van de aandoening mensen hindert om talige informatie via het gehoor te verwerken, ongeacht het gebruik van een versterker. In veel gevallen ondervinden dove mensen extra problemen bij webtoegankelijkheid vanwege een veelvoorkomend en aan doofheid gerelateerd gebrek aan taalvermogen. Voor deze mensen moet worden gedacht aan eenvoudig vocabulaire, korte zinnen, samenvattende beschrijvingen (als er veel informatie tegelijk wordt weergegeven) en door afbeeldingen ondersteunde teksten, etc.

Mensen met een auditieve beperking zouden niet veel problemen moeten ondervinden bij de toegang van gegevens op het web. Maar met betrekking tot content moeten designers wel rekening houden met equivalente alternatieven voor geluidscontent en ervoor zorgen dat teksten niet te ingewikkeld en dus eenvoudig te lezen zijn.

Fysieke beperkingen

Er zijn een aantal fysieke beperkingen die van invloed zijn op andere lichaamsdelen zoals: spierslapte, beperkte spiercontrole (spasticiteit, gebrek aan coördinatie, of verlamming), gevoelloosheid, gewrichtsproblemen en/of ontbrekende ledematen.

Veel webgebruikers met lichamelijke beperkingen hebben problemen met bepaalde fysieke activiteiten, zoals het verplaatsen van een muis, het indrukken van twee toetsen tegelijkertijd of het ingedrukt houden van een toets op het toetsenbord. In extremere gevallen kunnen gebruikers een toetsenbord of muis zelfs helemaal niet gebruiken en hebben daarom een ander systeem nodig voor het invoeren van gegevens. Een dergelijk systeem zou zijn gebaseerd op spraak of op aansturing met andere lichaamsdelen (hoofd of mond) waarbij alternatieve middelen worden gebruikt om de cursor te verplaatsen, zoals een mondstok of stick. Bij deze manier van het bekijken van webcontent vindt totale interactie met het toetsenbord plaats.

In het geval van spraakgebaseerde invoersystemen worden de labels gebruikt die bij elk interface-element horen (bijv. knoppen, links, dialoogvensters). Dergelijke elementen moeten duidelijk zijn gelabeld om ervoor te zorgen dat de interactie met behulp van spraak goed verloopt.

Taalgerelateerde problemen

Spraakproblemen geven aan dat mensen moeite hebben met het produceren van begrijpelijke taal.

Gerelateerd aan spraakproblemen is een beperking die bekend staat als dyslalie. Gebruikers met dyslalie hebben problemen met het uitspreken van klanken. Deze aandoening wordt gekenmerkt door het niet juist kunnen uitspreken van woorden. De oorzaak hiervan kan liggen in het centrale zenuwstelsel van die persoon of in een fysieke afwijking van de uitspraakorganen.

Taalgerelateerde beperking veroorzaken meestal geen grote problemen bij webtoegang omdat het openen van webcontent door middel van spraak niet vaak voorkomt.

Cognitieve en neurosensorische beperkingen

Onder cognitieve en sensorische problemen vallen een grote verscheidenheid aan beperkingen zoals, dyslexie, dyscalculie, concentratiestoornis, beperkt verstandelijk vermogen, beperkt geheugen, geestelijke gezondheidsproblemen, epilepsie, en overige beperkingen.

Om voor gebruikers met cognitieve beperkingen problemen bij het openen van webcontent te voorkomen, zouden informatiesystemen zodanig moeten worden opgemaakt dat mensen met dit soort problemen ze toch efficiënt kunnen gebruiken. Met het oog hierop moeten eenvoudige systemen worden ontwikkeld die op personen met cognitieve beperkingen worden getest om erachter te komen welke begripsproblemen zich zouden kunnen voordoen.

Belangrijke hulptechnologieën

Het concept van hulptechnologieën

Hulptechnologieën zijn middelen die mensen met een beperking in staat stellen dezelfde taken uit te voeren als iemand zonder enige vorm van beperking. Een voorbeeld hiervan zou een gehoorapparaat zijn dat door iemand met gehoorproblemen wordt gebruikt om geluiden uit de omgeving te kunnen waarnemen. Een rolstoel is een andere hulptechnologie die door iemand met rugletsel wordt gebruikt om weer mobiel te kunnen zijn.

Hulptechnologieën zijn dus instrumenten of apparaten waarmee activiteiten kunnen worden uitgevoerd die voor iemand met een functiebeperking anders onmogelijk zouden zijn. Het zijn, met andere woorden, hulpstukken die mensen kunnen helpen een zo normaal mogelijk leven te leiden doordat de beperking wordt gecompenseerd en degene met de beperking beter in de omgeving kan integreren.

Alle hulptechnologieën zouden de volgende kenmerken moeten hebben:

Hulptechnologieën worden ingedeeld volgens "ISO 9999: Technische hulpmiddelen voor mensen met een handicap - Classificatie en terminologie" ([ISO-9999]). Dit is een uitgebreide classificatie van alle hulptechnologieën die er bestaan met betrekking tot persoonlijke bescherming en verzorging, mobiliteitshulpmiddelen, hulpmiddelen voor entertainmentdoeleinden, etc. Deze standaard bevat een gedeelte over "Hulpmiddelen voor communicatie, informatie en signalering", waarbij speciale aandacht wordt besteed aan de toegang tot computertoepassingen en webcontent.

Voor meer informatie over hulptechnologieën verwijzen we naar de Association for the Advancement of Assistive Technology in Europe ([AAATE]), de European Assistive Technology Information Network ([EASTIN]) en de Foundation for Assistive Technology ([FAST]).

Hulptechnologieën voor webtoegang

Op het gebied van informatietechnologie en in het bijzonder toegang tot webcontent wordt een aantal hulptechnologieën gebruikt om de toegang voor gebruikers met een functiebeperking te vereenvoudigen. Voorbeelden van deze hulpmiddelen zijn: screenreaders, spraakbrowsers, schermvergrotingssoftware, spraakherkenningsprogramma's, aangepaste toetsenborden en andere instrumenten voor cursorverplaatsing en het invoeren van informatie.

Screenreaders

Screenreaders zijn gebaseerd op gespecialiseerde software waarmee blinde gebruikers of mensen met een ernstig beperkt gezichtsvermogen een computer kunnen gebruiken. De software wordt gebruikt in combinatie met hardware (speakers, spraaksynthesizers, etc.) om tekst en afbeeldingen die op het scherm verschijnen te interpreteren en om te zetten in spraak.

Alle screenreaders werken op dezelfde manier, ongeacht het model of het besturingssysteem van de gebruiker. Met behulp van spraaksyntheseprogramma's als uitvoersysteem (soms ook uitgerust met brailleleesregels) en het toetsenbord als invoersysteem, kan de gebruiker via de screenreader op het web navigeren en de verschillende toepassingen op de computer gebruiken.

Enkele voorbeelden van screenreaders zijn:

JAWS

JAWS ([JAWS]) is een van de meest populaire screenreaders die vandaag de dag op de markt zijn. Met deze screenreader kan toegang worden verkregen tot softwareapplicaties en internet. Ook worden brailleapparaten ondersteund en wordt een geïntegreerde spraaksynthesizer bij het product meegeleverd.

HAL

HAL ([HAL]) is a screenreader die met elke Windows-toepassing kan worden gebruikt. Met HAL kan tekst worden gelezen en kunnen ook dialoogvensters, pictogrammen, etc. worden geïnterpreteerd. Bovendien werkt het in combinatie met de meeste brailleapparaten.

Windows-Eyes

Windows-Eyes ([WINDOWS-EYES]) is een geavanceerd screenreaderprogramma. Met Windows-Eyes kan de gebruiker alle soorten toepassingen op websites en documenten in PDF-formaat lezen. Ook kan het programma worden aangepast aan elk type externe synthesizer.

Gnopernicus

Gnopernicus ([GNOPERNICUS]) is een screenreader met schermvergrotingssoftware waarmee blinden en visueel gehandicapten efficiënt gebruik kunnen maken van Gnome 2-desktop en Gnome/GTK +2.

Spraakbrowsers

Een spraakbrowser is software waarmee blinde of visueel gehandicapte gebruikers door webcontent kunnen navigeren die wordt omgezet in spraak. Spraakbrowsers zijn vergeleken met screenreaders enigszins beperkt, omdat ze de gebruiker niet begeleiden in het gebruik van het besturingssysteem en niet beschikken over geavanceerde toegankelijkheidsopties zoals het lezen van complexe tabellen, het weergeven van kopteksten, lijsten, etc.

IBM Home Page Reader

IBM Home Page Reader ([HPR]) is een spraakbrowser die door IBM is ontwikkeld. Met Home Page Reader worden de gegevens op een webpagina hardop voorgelezen, inclusief conventionele tekst, tabellen, grafische beschrijvingen, velden en #formulieren voor het invoeren van gegevens, etc. Home Page Reader is compatibel met Internet Explorer en spraakherkenningstechnologie van Microsoft. Gebruikers openen het programma met behulp van een standaardtoetsenbord, een numeriek toetsenbord of een muis en luisteren naar de gegevens op de website via een spraaksynthesizer.

Schermvergrotingssoftware

Schermvergrotingssoftware bestaat uit een softwareprogramma waarmee de informatie die op het scherm verschijnt aanzienlijk wordt vergroot zodat slechtziende gebruikers dit beter kunnen lezen. Daarnaast kan met deze software contrast, kleur, lettertypen en -grootte worden aangepast.

Op de markt is een breed scala aan schermvergrotingssoftware te verkrijgen, waarbij elk programma weer verschillende vergrotingspercentages heeft en enkele ervan ook spraaksynthese ondersteunen. Ook is er een veelheid aan toepassingen met gedeeltelijke of volledige zoomopties, afhankelijk van de behoefte van de gebruiker.

Enkele van de meest noemenswaardige programma's voor schermvergrotingssoftware worden hieronder vermeld:

LunarPlus

LunarPlus ([LUNAR-PLUS]) is schermvergrotingssoftware met spraaksynthese.

Magic

Met Magic ([MAGIC]) wordt schermcontent tot 16 maal de oorspronkelijke schaal vergroot. Bij het product wordt een optionele screenreader geleverd. Ook is het voorzien van een spraaksynthesizer waarmee alle tekst kan worden gelezen die op het scherm verschijnt.

Zoomtext

Zoomtext ([ZOOMTEXT]) is schermvergrotingssoftware die tweeledig kan worden gebruikt: vergroting (Niveau 1) en vergroting met spraaksynthese (Niveau 2). Spraaksynthese wordt gebruikt om het lezen van menudocumenten en dialoogvensters te ondersteunen. Hiermee wordt de compatibiliteit met andere hulptechnologieën zoals JAWS (vanaf versie 4.51) mogelijk gemaakt.

Alleentekst-browsers

Met een alleentekst-browser kan de gebruiker door webcontent navigeren en worden alle gegevens in tekstopmaak weergegeven (bijvoorbeeld door de weergave van stylesheets, en tekstalternatieven in plaats van afbeeldingen).

Lynx

Lynx ([LYNX]) is wereldwijd de meest gebruikte alleentekst-browser. Het is gratis en kan automatisch van internet worden gedownload. Het werd oorspronkelijk ontwikkeld voor het Unix-platform, maar tegenwoordig zijn er versies die met verschillende besturingssystemen werken.

Spraakherkenners

Spraakherkenners zijn apparaten voor het invoeren van gegevens die worden gebruikt door mensen met problemen bij het gebruik van een toetsenbord of muis. Met de spraakherkenners wordt de stem van de gebruiker omgezet naar commando's die via een microfoon naar het besturingssysteem van de computer worden verzonden. Daarmee wordt de functie van de muis en het toetsenbord overgenomen. De spraakherkenningssoftware heeft zich in de afgelopen jaren snel ontwikkeld en biedt nu een groot aantal opties. Stemherkenning is ook verbeterd en er zijn nu enkel een aantal korte oefeningen nodig voorafgaand aan het gebruik van het systeem. Het aanbod van spraakherkenningssystemen is beperkt. Hieronder vindt u een beschrijving van de meest gebruikte systemen:

Dragon Naturally Speaking

Dragon Naturally Speaking ([DRAGON]) is een spraakherkenner met een hoog nauwkeurigheidsgehalte bij het omzetten van stem naar tekst. U kunt er met een eenvoudig woord of zin ingewikkelde taken mee uitvoeren (het activeren van een koppeling, het versturen van formulieren, etc.). Daarnaast is het een zeer flexibel programma bij het omzetten naar tekst van spraak die met digitale opnameapparaten als de pocket-PC, de Palm Tungsten en de tablet-PC is opgenomen.

IBM Via Voice

IBM Via Voice ([VIA-VOICE]) is een spraakherkenner waarmee het besturingssysteem en toepassingen via spraak kunnen worden bestuurd; de dictaten worden omgezet in tekstverwerkingsprogramma's als Word of Notepad (Kladblok). U kunt het programma ook gebruiken om met behulp van spraakcommando's op internet te surfen of e-mails te beantwoorden. Voor het gebruik van IBM Via Voice moet wel een volledige cursus worden gevolgd en is een periode nodig waarin de gebruiker het programma aan zijn stem moet laten 'wennen' zodat een efficiënte spraakherkenning tot stand komt.

Brailleleesregels

Een brailleleesregel is een hardwareapparaat dat, in combinatie met specifieke software, schermcontent weergeeft in brailletekens. Hierdoor krijgen blinde en doofblinde gebruikers toegang tot informatie op het computerscherm. Het systeem interpreteert de woorden of afbeeldingen op het scherm (zoals bij screenreaders) en vertaalt deze in braille. Brailleleesregels bieden verschillende opties voor verplaatsing op het scherm en zelfs activering van commando's, ook al worden de gegevens met het conventionele toetsenbord ingevoerd.

Er zijn verschillende brailleleesregels van meerdere fabrikanten verkrijgbaar: Alva, Braille Ex, Braille Focus, Braille Lite, Ecobraille, HandyTech, Power, Braille, Technibraille, Type Braille, etc.

Alternatieve methoden voor webbrowsing

Tegenwoordig hebben computers een belangrijke plek ingenomen bij zowel werk als sociaal leven en entertainment. Door de computer zijn mensen met een functiebeperking kunnen gaan deelnemen aan activiteiten waarvan ze eerder waren uitgesloten. Tegelijkertijd creëren informatietechnologieën ook drempels, gezien het feit dat computers per definitie geen aandacht besteden aan de diversiteit van gebruikers.

In veel gevallen gebruiken internetsurfers een grafische browser bij de meeste players of plugins die op de machine zijn geïnstalleerd, en besturen ze de browser via de muis en soms het toetsenbord. Dit is echter niet het enige mogelijke scenario. Niet alle webbezoekers gebruiken dezelfde middelen om op internet te surfen, en ook doen ze dat niet allemaal op dezelfde manier ([BROWSING]).

Handen op een brailleleesregel Iemand die op de computer werkt met behulp van hoofdgestuurde muis
Scherm waarop schermvergrotingssoftware wordt uitgevoerd Iemand die op de computer werkt met behulp van een muisstok

Meestal gebruiken blinde webbezoekers een screenreaderprogramma om toegang te krijgen tot informatie die in de browser wordt weergegeven. Gebruikers luisteren naar tekstuele content van webpagina's via spraaksynthesizertoepassingen, die screenreaders of spraakbrowsers worden genoemd.

Mensen met een visuele beperking maken meestal gebruik van schermvergrotingssoftware om afbeeldingen te vergroten of een groter lettertype te activeren dat in hun browser beschikbaar is. Vaak schakelen ze de kleuren die op webpagina's zijn gedefinieerd uit, zodat het contrast tussen tekst en achtergrond zo groot mogelijk wordt gemaakt.

Dove gebruikers of mensen met gehoorproblemen kunnen de geluidssignalen of de audioband van multimediacontent niet waarnemen. Bij diegenen die doof zijn geboren, is het vocabulaire vaak relatief beperkt waardoor het begrip van erg lange teksten of teksten met veel nieuwe termen of ingewikkelde zinnen wordt bemoeilijkt. Aangepaste ondertiteling en informatie die in de afbeeldingen en diagrammen is ingebouwd, zijn erg handig voor dit type gebruiker, net als het meeleveren van video's in gebarentaal.

Gebruikers met motorische stoornissen en senioren ondervinden problemen bij bepaalde apparaten voor cursorverplaatsing zoals de muis. Mensen met deze beperking besturen de computer volledig vanaf het toetsenbord of met een speciaal instrument (mondstokken, knoppen, etc.) en maken gebruik van de toegankelijkheidshulpmiddelen die in hun besturingssysteem wordt geboden.

Gebruikers met lichte cognitieve beperkingen kunnen problemen ondervinden bij de juiste interpretatie van symbolen (de pictogrammen bijvoorbeeld) en kunnen snel gedesoriënteerd raken als ze met een ingewikkeld webnavigatieprogramma worden geconfronteerd. Eenvoudig vocabulaire en taalgebruik, alsmede het gebruik van verklarende teksten en categorielijsten, zijn zeer nuttig als het gaat om het juiste begrip van teksten.

Andere gebruikers kunnen een trage internetverbinding hebben, verouderde browsers gebruiken of niet de laatste players of plugins tot hun beschikking hebben. Deze gebruikers hebben moeite met het openen van sommige grafische gegevens en het uitvoeren van taken waarvoor scripts nodig zijn. Het maken van alternatieve content zou daarom in overweging moeten worden genomen. Er is ook een groeiend aantal gebruikers dat verbinding maakt met het web via PDA's en mobiele telefoons waarvan de schermen erg klein zijn en de toegang om deze reden tot bepaalde content beperkt is.

Webontwikkelaars die proberen de beste manier te vinden om toegankelijkheidsvoorwaarden op een website toe te passen en op alle projecten die met webtechnologie worden uitgevoerd, zouden rekening moeten houden met verschillende typen webgebruikers (de manier waarop ze computers gebruiken en hoe zij op het internet surfen). Tegelijkertijd zouden ze de grote verscheidenheid aan situaties voor ogen moeten houden en sites moeten bouwen die door alle gebruikers kunnen worden bezocht en gebruikt.

Navigatie met behulp van toetsenbord

Navigeren op het web met behulp van het toetsenbord is niet erg gangbaar, al zijn er mensen die de voorkeur geven aan het toetsenbord boven de muis of die om verschillende redenen echt niet in staat zijn de muis te gebruiken.

Ook al lijkt de muis het perfecte medium om webcontent te bekijken, toch zijn er een groot aantal andere opties die navigatie met het toetsenbord mogelijk maken en die contentontwikkelaars in overweging zouden moeten nemen. Enkele belangrijke aspecten waarmee men rekening moet houden, zijn:

Naast hulptechnologieën vereenvoudigen ook de configuratie en codering, die de website via het toetsenbord toegankelijk maken, het browsen voor mensen met een functiebeperking.

Kenmerken van de belangrijkste webbrowsers

Een browser is een programma waarmee documenten die zich op remote servers op het hele web bevinden, worden opgevraagd en op het scherm worden weergegeven. Voor het functioneren van de browser is interactie nodig met de hardware en met de softwareprogramma's die op de computer zijn geïnstalleerd.

Webbrowsers worden meestal gratis aangeboden en kunnen van de websites van de fabrikanten worden gedownload. Hieronder vindt u een lijst van belangrijkste browsers met bij elk van hen de toegankelijkheidsopties vermeld. Voor een gedetailleerde lijst van algemene toegankelijkheidsopties die oorspronkelijk zijn geïmplementeerd (zonder toevoegingen van derden) verwijzen we naar Wikipedia ([WIKI-BOWSERACC]).

Internet Explorer

Van alle webbrowsers die op het Windows-platform draaien, is Internet Explorer van Microsoft de meest populaire en meest gebruikte browser ([IE]). Het feit dat dit de meest gebruikte browser is, zorgt er ook voor dat de ontwikkelingen in hulptechnologieën zich hierop richten. De belangrijkste hulptechnologieën op internationale schaal worden ontwikkeld voor programma's met Windows als besturingssysteem en Internet Explorer als browser.

Internet Explorer heeft sommige toegankelijkheidshulpmiddelen opgenomen waardoor aanpassing van webcontent aan gebruikersvoorkeuren mogelijk wordt gemaakt. De voornaamste toegankelijkheidsopties van Internet Explorer zijn de volgende:

Netscape

In de eerste jaren van de ontwikkeling van browsers heeft Netscape ([NETSCAPE]) zich gevestigd als een maatstaf voor andere browsers. Vele jaren lang was het de meest gebruikte browser totdat Internet Explorer in Windows 98 werd geïntegreerd. Netscape heeft vervolgens de Mozilla Foundation opgericht met als doel bijdragen en verbeteringen te ontvangen gebaseerd op de open code van Netscape.
De nieuwste versies van Netscape maken gebruik van de Mozilla Foundation-code en daarmee wordt de evolutie van de oorspronkelijke toepassing voltooid. Vandaag de dag vindt interpretatie van webpagina's op exact dezelfde manier plaats, mits de broncode met Mozilla wordt gedeeld.

De toegankelijkheidsopties van Netscape zijn de volgende:

Mozilla Firefox

De browsers Mozilla en Mozilla Firefox ([MOZILLA]) zijn ontwikkeld door de Mozilla Foundation die de open licentie van de Netscape-code en contributies aan de organisatie beheert. Terwijl in het begin de ontwikkelingen op Netscape 4.0 waren gebaseerd, werd uiteindelijk een totaal nieuwe browser vanaf het begin opgezet.

Mozilla Firefox is een webbrowser binnen het kader van het Mozilla-project. Het doel van Firefox is om een nieuwe browser te ontwikkelen voor de hele Mozilla-suite, maar ook een browser die onafhankelijk is van de suite, kleiner en sneller is en bovendien navigatie met nieuwe eigenschappen biedt.

Versie 1.5 werd op 29 november 2005 gelanceerd met verschillende verbeteringen, zoals ondersteuning voor de nieuwe standaarden SVG, CSS 2, CSS 3 en JavaScript 1.6, vooruitstrevende softwareupdates, herschikking van tabs door middel van drag-and-drop, grotere beveiliging en verbeterde gebruikersvriendelijkheid en toegankelijkheid.

Met betrekking tot toegankelijkheid heeft Firefox 1.5 vereenvoudigde browsing-opties opgenomen voor alle gebruikers, inclusief gebruikers met een visuele en motorische beperking.

Opera

Opera ([OPERA]) is een internetbrowser die in 1994 werd ontwikkeld door een bedrijf dat Opera Software heet. Vanaf versie 8.50 is Opera-software gratis. Daarvoor was het eerst shareware of adware en vóór versie 5.0 was het alleen tegen betaling voor consumenten beschikbaar. De Opera Browser staat bekend om zijn snelheid, veiligheid, ondersteuning van standaarden (in het bijzonder CSS), klein formaat, internationale gerichtheid en voortdurende bijwerking.

Opera is een grafische browser met veel toegankelijkheidsfuncties ([OPERA-ACC]) en hoge configuratiecapaciteit, zodat gebruikers met een functiebeperking comfortabel op het web kunnen navigeren.

Voor gebruikers met een visuele beperking biedt Opera de volgende opties:

In het geval van gebruikers met een motorische beperking biedt Opera de volgende functies:

Amaya

Amaya ([AMAYA]) is een gecombineerd W3C-programma dat uit een webbrowser en een schrijfprogramma bestaat. Elke geopende webpagina kan direct worden bewerkt. Pagina's kunnen in HTML en XHTML met CSS, MathML-expressies en SVG-tekeningen worden bekeken en gegenereerd. Deze software is gratis te verkrijgen voor zowel Unix- als Windows-platformen.

In de nieuwere versies van Amaya zijn herhaaldelijk verbeteringen aangebracht met betrekking tot toegankelijkheidsopties. De meeste taken kunnen momenteel zonder gebruik van de muis met Amaya worden uitgevoerd. Met de belangrijkste toegankelijkheidsopties van Amaya ([AMAYA-ACC]) kunt u het volgende doen:

Zelfevaluatie

Vraag 1

Bij het ontwerpen van een website is het van belang om rekening te houden met het volgende:

  1. De visuele weergave moet in alle browsers gelijk zijn
  2. Content en navigatie moeten in alle browsers juist worden weergegeven
  3. De gebruikte technologieën moeten in de meeste browsers worden ondersteund
  4. Al het bovenstaande

Vraag 2

Een screenreader wordt meestal gebruikt in combinatie met:

  1. Koptelefoons en schermvergrotingssoftware
  2. Gehoorapparaat en toetsenbord
  3. Toetsenbord en spraaksynthesizer
  4. Alleentekst-browser en spraaksynthesizer

Vraag 3

Spraakherkenningsprogramma's worden gebruikt om:

  1. gegevens in te voeren en opdrachten aan de computer te geven
  2. links te activeren en formulieren te versturen
  3. teksten te dicteren in tekstverwerkingsprogramma's
  4. Al het bovenstaande

Vraag 4

Het is van belang dat afbeeldingen met alternatieve tekst worden gelabeld voor gebruikers van:

  1. Internet Explorer, omdat het deze browser het meest door blinden wordt gebruikt
  2. Alle browsers
  3. Lynx
  4. Home Page Reader

Vraag 5

Specifieke software waarmee de schaal van de content van een webpagina kan worden vergroot, is:

  1. Windows Eyes
  2. ZoomText
  3. Lunar Plus
  4. Amaya

Vraag 6

Welke invoersysteem gebruiken blinde mensen?

  1. Muis
  2. Stem
  3. Toetsenbord
  4. Al het bovenstaande

Vraag 7

Toetsenbordnavigatie wordt vereenvoudigd met:

  1. OnKeyPress-events
  2. Tabindexen
  3. Sneltoetscodes
  4. Al het bovenstaande

Vraag 8

Welke van de onderstaande software is een browser maar ook een schrijfprogramma voor het maken van webcontent?

  1. Mozilla Firefox
  2. Opera
  3. Amaya
  4. Al het bovenstaande

Oefeningen

Selecteer een aantal webpagina's (bij voorkeur 5), waarvan ten minste één pagina het Dubbel-A toegankelijkheidslogo heeft (overheidsinstellingen, verenigingen, etc.). De andere pagina's moeten pagina's zijn die in principe niet toegankelijk zijn.

Oefening 1

Evalueer de pagina's met Internet Explorer, Netscape, Mozilla Firefox en Opera.

Oefening 2

Download de meest recente versie van de screenreader JAWS en voer het programma uit met de browser van Internet Explorer geopend.
Download Jaws (demoversie 40 min.)

Appendix

Referenties

[AAATE]
Association for the Advancement of Assistive Technology in Europe
[AI-SQUARED]
Ai Squared
[AMAYA]
Amaya
[AMAYA-ACC]
Accessibility in Amaya
[BROWSING]
Alternative Web Browsing - a compilation written by WAI
[DDA]
Disability Discrimination Act 1995 (DDA)
[DRAGON]
Dragon Naturally Speaking
[DOLPHIN]
Dolphin
[EASTIN]
European Assistive Technology Information Network
[FAST]
Foundation for Assistive Technology
[FREEDOM-SCIENTIFIC]
Freedom Scientific
[GNOME-DEVELOP]
Gnome Developer Group
[GNOPERNICUS]
Gnopernicus
[GW-MICRO]
GW Micro, Inc.
[HAL]
HAL
[HPR]
IBM Home Page Reader
[IBM]
IBM
[IBM-ACC]
IBM Accessibility Centre
[IE]
Internet Explorer
[ISO-9999]
ISO 9999: Technische hulpmiddelen voor mensen met een handicap - Classificatie en terminologie
[JAWS]
JAWS
[LUNAR-PLUS]
LunarPlus
[LYNX]
Lynx
[MAGIC]
Magic
[MOZILLA]
Mozilla
[MOZILLA-ACC]
Mozilla's Section 508 Compliance
[NETSCAPE]
Netscape
[NUANCE]
Nuance
[OPERA]
Opera
[OPERA-ACC]
Toegankelijkheid in Opera
[VIA-VOICE]
IBM Via Voice
[WIKI-BROWSERACC]
Vergelijking van toegankelijkheidskenmerken van webbrowsers
[WIKI-SCREENREADER]
Screenreader - definitie in Wikipedia
[WINDOWS-EYES]
Windows Eyes
[ZOOMTEXT]
Zoomtext

terug naar indexpagina
verder naar volgende module